Абон у Ирон æвзаг æмæ литературæйы бон. Бæрæг æй кæнынц куыд Цæгат, афтæ Хуссар Ирыстоны дæр. 23 азы размæ, Цæгат Ирыстоны уæды президент Дзасохты Алыксандр бафыста указ, цæмæй 15-æм май нысангонд æрцæуа ирон æвзаг æмæ литературæйы боныл. Уыцы бон хуымæтæджы нæ равзæрстой. 1899-æм азы 15-æм майы мыхуыры рацыд ирон литературæйы бындурæвæрæг Хетæгкаты Къостайы чиныг «Ирон фæндыр». Ахуыргæндты ныхæстæм гæсгæ, ныртæккæ ирон æвзагыл дзурынц 500 мин адæймаджы онг. Республикæйы бæрæгбоны кадæн цæудзысты алыхуызон мадзæлттæ. Традицимæ гæсгæ райдайынц ирон аргъуаны пантеоны Къостайы ингæныл дидинджытæ сæвæрынæй. Ирон интеллигенцийы минæвæрттæ рæзгæ фæлтæримæ фембæлдтыты дзурдзысты мадæлон æвзаджы хъысмæтыл æмæ фидæныл.